صفحه شخصی مهندس علی ملکی

دایرکتیو ۲۰۱۴/۳۳/EU قانون الزام‌آور اتحادیه اروپا در حوزه آسانسور و قطعات ایمنی مرتبط با آن است. این دایرکتیو تعیین می‌کند چه محصولی اجازه عرضه و نصب در اتحادیه اروپا دارد و مطابق Article 18 باید علامت CE داشته باشد. الزام CE از متن دایرکتیو و Regulation (EC) No 765/2008 ناشی می‌شود، نه از استاندارد. استاندارد تنها روش انطباق را ارائه می‌دهد اما الزام قانونی را دایرکتیو ایجاد می‌کند.

..

استاندارد زمانی مبنای قانونی برای اثبات انطباق محسوب می‌شود که در Official Journal (OJ) منتشر شده باشد. استانداردهای EN 81-20، EN 81-50، EN 12015، EN 12016 و EN 115-1 از استانداردهای هماهنگ Harmonised هستند. استفاده از Harmonised Standard اجباری نیست، اما ساده‌ترین و کم‌ریسک‌ترین مسیر برای اثبات انطباق با Annex I دایرکتیو است.

Annex I الزامات ایمنی پایه را تعیین می‌کند. اما روش اثبات انطباق در Annex III و در قالب ماژول‌های ارزیابی انطباق تعریف شده است. ماژول‌های معرفی شده در Annex III عبارت‌اند از:

Module B : ارزیابی و تأیید طراحی (EU Type Examination)

Module C : انطباق با طرح تأیید شده

Module C2 : انطباق با طرح همراه با کنترل و نمونه‌برداری دوره‌ای محصول

Module D : تضمین کیفیت تولید تحت نظارت NB

Module E : تضمین کیفیت محصول (کم‌کاربرد در آسانسور)

Module F : تأیید محصول نهایی توسط NB

Module G : تأیید تک‌محصولی (Unit Verification)

Module H : سیستم تضمین کیفیت کامل (Full Quality Assurance)

Module H1 : تضمین کیفیت کامل به همراه تأیید طراحی

اگرچه همه ماژول‌ها در Annex III معرفی شده‌اند، مسیرهای مجاز برای آسانسور Lift در عمل محدود به این سه حالت است:

Module B + D

Module B + F

Module G

اما برای قطعات ایمنی Safety Components مانند گاورنر ٫ قفل درب و … رایج‌ترین و شفاف‌ترین مسیر از نظر NBها این است:

تأیید طراحی در Module B و کنترل تولید در Module C2 یا Module D

در کنار این مسیر رایج، در برخی موارد امکان استفاده از Module H یا H1 نیز برای Safety Components وجود دارد. بنابراین وجود گواهی مبتنی بر ماژول H برای قطعه‌ای مانند قفل درب نه‌تنها استثناء نیست، بلکه کاملاً مطابق Annex III است.

در خصوص نشانه‌گذاری CE، متن Regulation (EC) No 765/2008 کاملاً صریح است:

«اگر Notified Body در مرحله Production Control Phase حضور داشته باشد، شماره NB باید در کنار CE روی خود قطعه درج شود.»

این الزام دقیقاً شامل ماژول‌های C2 و D و بخش تولیدی ماژول H/H1 می‌شود، زیرا NB در فرآیند کنترل تولید مشارکت دارد. اما در Module B که صرفاً تأیید طراحی است و NB در کنترل تولید نقشی ندارد، درج شماره NB روی محصول انجام نمی‌شود.

در نتیجه:

Module B تنها تأیید طراحی است و منجر به درج NB روی قطعه نمی‌شود.

اما در Module C2، Module D یا ماژول‌های H/H1، درج شماره NB در کنار CE روی خود قطعه الزامی است.

زنجیره صحیح انطباق برای یک قطعه ایمنی در اتحادیه اروپا عبارت است از:

۱) طراحی باید در ماژول B یا H/H1 تأیید شده باشد

۲) آزمون‌ها ترجیحاً بر اساس یک Harmonised Standard انجام شده باشد (اختیاری اما کم‌ریسک‌تر)

۳) تولید باید در ماژول C2 یا D یا H/H1 تحت کنترل NB باشد

۴) سازنده باید Declaration of Conformity صادر کند

۵) علامت CE باید روی خود قطعه درج شود

۶) شماره NB باید در کنار CE روی همان قطعه درج شود

این الزامات برای قطعاتی مانند گاورنر، قفل درب، پاراشوت، بافر، تجهیزات  ACO, UCM و موارد خارج از استاندارد مانند سیم بکسل های با قطر کمتر از ۸ میلیمتر و Belt مصداق مستقیم دارند. در موضوع Belt، به دلیل نبود استاندارد اختصاصی، تفسیرهای NB-L Group و RFU مسیر صدور گواهی را مشخص کرده‌اند.

 .

در استاندارد EN 81-20 و EN 81-50 تنها اطلاعات پلاک تعریف شده و درج شماره گواهی ماژول B کفایت می‌کند، اما این موضوع الزام CE یا NB را حذف نمی‌کند، زیرا استاندارد تعیین‌کننده الزامات CE نیست و منبع الزام CE فقط دایرکتیو و Regulation 765/2008 است.

در نهایت، CE یک اعلامیه قانونی برای عرضه محصول در کشورهای اتحادیه اروپا است نه یک نشان تزئینی ، درج CE یعنی سازنده مسئولیت حقوقی محصول را پذیرفته و اگر NB در کنترل تولید حضور دارد، شماره NB باید روی محصول ثبت شود. در قطعات ایمنی آسانسور، CE بدون NB از نظر دایرکتیو معتبر نیست .

در ایران دایرکتیو و قوانین اتحادیه اروپا مرجعیت ندارد و صرفا استانداردها ملی و قوانین مرتبط حاکم می باشند.

علی ملکی

آبان ماه ۱۴۰۴